Krytycznie o budownictwieTechnologie, materiały i projekty budowlane

Wentylacja domu i mieszkania

Jedną z instalacji kluczowych dla zapewnienia komfortu i bezpieczeństwa, a często traktowaną po macoszemu, jest wentylacja. Jej zadaniem jest usuwanie z domu zużytego powietrza, a wraz z nim — wilgoci, dwutlenku węgla, uciążliwych zapachów, a także szkodliwych i niebezpiecznych substancji, które mogą w domu powstawać.

Odpowiednio dobrana do potrzeb domu wentylacja będzie działać oszczędnie i zapewniać komfort i bezpieczeństwo. Źle zaprojektowana, źle wykonana, albo źle eksploatowana wentylacja — może przyczynić się nawet do śmierci osób mieszkających w domu. A w najgorszym wypadku — będzie przesuszać powietrze, generować zimne przeciągi i zwiększać rachunki za ogrzewanie.

Zadania wentylacji

Jak wspomniałem, wentylacja ma za zadanie usunięcie zużytego powietrza z wnętrza domu i mieszkania. Wraz z nim, dom opuszcza wilgoć (para wodna), która wytwarzana jest gdy gotujemy posiłki, bierzemy kąpiel, robimy pranie i myjemy podłogi. Także zapachy, które powstają podczas gotowania i załatwiania potrzeb fizjologicznych. Ale oprócz tego, wentylacja usuwa np. rozpuszczalniki, które uwalniają się z farb i wykładzin przez jakiś czas po wykończeniu domu/mieszkania. Czy wspominać muszę o tym, że dwutlenek węgla też musi być z domu usuwany, bo w przeciwnym wypadku byśmy się podusili?

Z drugiej strony, wentylacja dostarcza świeże powietrze z zewnątrz, bogate w tlen. Ono potrzebne jest do oddychania nam, ale także do podtrzymania spalania na przykład w kuchenkach gazowych, świecach czy kominkach (jeśli nie mają doprowadzenia powietrza z zewnątrz).

Źle działająca wentylacja może być bardzo niebezpieczna. W razie używania w domu urządzeń spalających gaz czy inne paliwo, gdy nie dostarcza się odpowiedniej ilości powietrza, powstawać może toksyczny tlenek węgla. Co roku, zimą, dla oszczędności wielu ludzi zatyka kratki wentylacyjne i uszczelnia okna, co dla co najmniej kilku osób kończy się zaczadzeniem…

Rodzaje wentylacji

Najbardziej rozpowszechnionym rodzajem wentylacji w Polsce jest tzw. wentylacja grawitacyjna, czasem określana także jako wentylacja naturalna.

Mamy z nią do czynienia wtedy, gdy w domu znajdują się pionowe kanały wentylacyjne, tzw. kominy wentylacyjne. Wskutek różnicy gęstości między ciepłym powietrzem w domu (lżejszym) a zimnym powietrzem na zewnątrz, w kominie powstaje ciąg kominowy, który usuwa ciepłe i wilgotne powietrze poza dom. Z kolei świeże powietrze dociera do pomieszczeń przez nieszczelności w stolarce okiennej, drzwiach, albo przez dedykowane otwory lub tzw. nawiewniki.

Ten rodzaj wentylacji jest popularny, ale ma mnóstwo wad. Jest trudny w sterowaniu, w lecie nie działa (bo na zewnątrz jest cieplej), daje niższy komfort i większe straty ciepła.

Dużo nowocześniejszym rozwiązaniem jest tak zwana wentylacja mechaniczna, wymuszona. Nawiewna, wywiewna, albo nawiewno-wywiewna (zrównoważona). Da się regulować, po zastosowaniu wymiennika ciepła pozwala oszczędzać energię, ale z drugiej strony wymaga energii do napędu wentylatora.

Wentylacja w domu

Typowy polski dom jednorodzinny ma, jak wspomniałem, wentylację grawitacyjną. Składa się ona najczęściej z jednego lub kilku kominów wentylacyjnych. Kanały wentylacyjne kończą się kratkami wentylacyjnymi umieszczonymi w pomieszczeniach mokrych, takich jak kuchnia, łazienka, toaleta. Niekiedy, ze względu na dodatkowe wymagania, stosuje się także wentylację w kotłowni.

Świeże powietrze z kolei w takim przypadku dostarczane jest przez nawiewniki okienne lub nieszczelności.

W przypadku zastosowania wentylacji mechanicznej, najczęściej mamy do czynienia z poziomymi kanałami ułożonymi na podłodze nieużytkowego poddasza, trafiającymi do centrali wentylacyjnej. W centrali często umieszczony jest wymiennik ciepła (rekuperator), bo jego użycie pozwala na daleko idące oszczędności.

W takim wariancie, świeże powietrze (wstępnie podgrzane w centrali) trafia kanałami do pomieszczeń takich, jak salon, sypialnie, przedpokoje, zaś zużyte wyciągane jest z kuchni, łazienki, garderoby, itd., a w centrali wentylacyjnej oddaje ciepło do strumienia powietrza świeżego.

Wentylacja w mieszkaniu

Ogromna większość polskich budynków wielorodzinnych posiada wentylację grawitacyjną. W starszych budynkach stosowane są zbiorcze kanały wentylacyjne, do których podłączonych jest po kilka mieszkań (zazwyczaj na co drugiej kondygnacji). Nowsze bloki posiadają osobne kanały dla każdego mieszkania. Niekiedy stosowane są nasady kominowe wspomagające wentylację w sezonie letnim. Czasem wykorzystywane są wentylatory, czyli mamy do czynienia wtedy z wentylacją mechaniczną wyciągową. Albo hybrydową, jeśli wentylatory uruchamiane są tylko w okresach, gdy naturalny (grawitacyjny) ciąg kominowy jest niewystarczający.

Bardzo rzadko w polskich mieszkaniach spotyka się instalacje wentylacji mechanicznej.

 

Niniejszy artykuł będzie sukcesywnie uzupełniany o kolejne teksty opublikowane tutaj, poświęcone szczegółowym zagadnieniom związanym z wentylacją. 🙂

Tags:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *